فصل ششم دوره یعسوب
روایـت چنـد ضـلعی از مـربی
فصل ششم دوره تربیتی «یعسوب» با موضوع «روایت چندضلعی از مربی»، به مدت هشت ساعت کاملاً رایگان و با تدریس حمیدرضا خاندوزی برگزار میشود. این دوره به بررسی ابعاد مختلف نقش مربی در تربیت میپردازد و برای والدین، طلاب، معلمان، فعالان فرهنگی و عموم علاقمندان به حوزه تربیت طراحی شده است. فرصتی استثنایی برای آشنایی با نگاهی جامع و کاربردی به مقوله مربیگری.
درک نظام مهندسی دین ( 8 جلسه )
1
جلسه اول:
- أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلَافًا كَثِيرًا (۸۲ نسآء)
- هماهنگی عجیب اجزاء آیات قرآن
- عدم اختلاف در آیات قرآن، مظهر قدرت لایزال الهی
- تحلیل درست قرآن در گرو فهم انسجام قرآن است.
- تدبّر در قرآنی که دارای شبکهایی منظم و منجسم و هدفمند است.
- ارتباط منطقی دستورات دین با یکدیگر
- ضرورت توجه به نظام مهندسی دین
- اهمیت درک نسبتها در میان دستورات و توصیههای دین
- آسیبهای عدم نگاه نظاممند به دین
- بدحجابی چالش تحمیلی؛ بر خلاف حیات طبیعی جامعه
- اهل حکمت و خوش فهمبودن
- ارزش عمل در مقایسه با آگاهی، ایمان، محبت و اندیشه
- اصل توصیه قرآن، ناظر به عمل است؛ نه به علم و ایمان
- اثر عمل بر روی انسان بسیار بیشتر از آگاهی است.
- تلاش صهیونیستها برای تأثیرگذاری بر عمل انسانها
- امیرالمؤمنین(ع): تا وقتی که لباس و طرز غذاخوردنِ شما شبیه دشمنان نشود، سعادتمند خواهید بود.
- أمیرالمؤمنین(ع): شما به عملکردن به آن چیزی که میدانید، بیشتر احتیاج دارید تا دانستنِ چیزهایی که نمیدانید.
- امام صادق(ع): یکذره علم، به عمل خیلی زیاد نیاز دارد، چون یک لحظه یک چیزی را میفهمی، ولی یک عمر باید به آن عمل کنی!
2
جلسه دوم:
- تفکیک رشتههای علوم انسانی و عدم درک رابطه بین آنها
- برای اشراف کامل به دین، نزد چه نوع عالِمی باید رفت؟
- تا خداوند بداند چه کسی او و رسولانش را یاری میکند بیآنکه او را ببینند(۲۵ حدید)
- دین خدا را کسی نمیتواند یاری کند مگر احاطه به کلّ دین داشته باشد.
- درکِ جایگذاری مفاهیم دینی و ارتباط آنان با هم
- سکولاریسم، یکی از نتایج عدم احاطه به کلّ دین
- ضرورت تفکر سیستمی به دین
- نباید درجا زد، توقف، گناه است
- رذیلهایی که بچه مذهبیها را بیچاره میکند؟!
- آثار درک نظاممند بودن دین:
۱- کسب انگیزه برای رشد بیشتر
۲- متقاعد شدن برای پرهیز از گناه
۳- آسانی در ورود به دین
۴- پیدا کردن راه زندگی و بندگی - آشنایی با هدف اصلی خلقت
- ما در این دنیا یک کار بیشتر نداریم.
- میتوان تکلیف اصلی را در هر لحظه تشخیص داد.
3
جلسه سوم:
- ضرورت زمانشناسی در ابتلائات
- ما در چه زمانهای زندگی میکنیم؟
- پذیرفته شدنِ مقدمات دینداری در عصر حاضر
- ایمان صرف، محبت و آگاهی به تنهایی نجاتبخش نیستند.
- محبت مردم کوفه به امام حسین(ع)، نجاتشان نداد!
- عامل اصلی نجات در امتحانات سهمگین چیست؟
- توجه به دو ویژگی هنگام مواجهه با دین:
۱- دین را یک شبکه نظاممند ببینیم
۲- برای شبکه نظاممند دین یک محور واحد پیدا کنیم - آسیبهای نظاممند ندیدن دین:
ا- انجام عمل صالح بیجا
۲- باقی ماندنِ اسمی از دین - حسّ دخالت در پرستش خدا
- خدایا از سکون خسته ام!
- طرح خدا و مدیریت جنگ با خروج آمریکا از منطقه
- مدیریت جنگ در جهاد اکبر
- تفکر سیستمی در جهاد اکبر و رسیدن به یک ثبات شخصیت معنوی
- تفکر سیستمی عامل بهرهوری حداکثری از ایمان کم در عمل کم!
4
جلسه چهارم:
- بهم ریختگی و پراکندگی معارف دینی در ذهن ما
- ضرورت نظم به داناییها و معارف
- اثر نظم معارف در مناجات با خدا
- جهاد با نفس موضوع اصلی تربیت
- چرا محور اصلی جهاد با نفسِ؟!
- مربّی و تفسیر سوره شمس
- زندگی در تمایلات نفسانی ترامپ
- مشابهات جهاد اصغر و جهاد اکبر
- جهاد با نفس،محور تفکرسیستمی
5
جلسه پنجم:
- ضرورت احساس نیاز به دین
- علت وجود عُجب در بچهمذهبیها
- عُجب مذهبی، عامل دین گریزی
- عُجب عامل کار تشکیلاتی نکردن
- ادبیات برآمد از عُجب مذهبیها
- دلایل نیاز انسان به دین؛
- به دلیل رابطه انسان با خدا
- ملاقات با خدا، مهمترین هدف زندگی
- به دلیل رابطه انسان با خودش
- شکوفایی استعدادهای پنهان انسان
- دین و افزایش توانمندی انسان
- به دلیل رابطه انسان در دنیا
- اصل بلا و بیماری برای مومن است
- دین انسان را از کنار رنجها به سلامت عبور میدهد.
6
جلسه ششم:
- چرا مبارزه با هوای نفس محور دین است؟
- تمام خواستههای ما را خدا اجابت کرده است!
- علت محدودیتهای دنیا چیست؟
- نحوهٔ طراحی دنیا چگونه است؟
- انسان چون به همه خواستههای خود نمیرسد پس باید انتخاب کند!
- معنای دقیق رنج در دنیا چیست؟
- رابطهٔ دین و رنج در دنیا
- عَرَفْتُ آللّهَ سُبْحَانَهُ بِفَسْخِ العَزَائِمِ
- بهره وری از رنج توسط دین
- نسخه رنج مقدس، فلسفه کربلا
- برنامه دین، حذف رنجها نیست.
- رنجِ مفیدِ انسانساز و ابدیتساز
- مبارزه با هوای نفس محور دین نسبت به طراحی دنیا
- معنای لغوی هوی چیست؟
7
جلسه هفتم:
- راه شکوفایی، پیچیده نیست.
- یک کار بیشتر نداریم!
- تصورِ پیچیده بودن راه سعادت، مانع رشد و کمال
- آسانی نماز شب و نماز اول وقت
- وظیفه ما از نقطه صفر تا آخرین درجات چیست؟ یک کار داریم، بقیه چیزها کمک به این یه دونه است.
- تقوا نامِ قرآنی مبارزه با هواینفس
- عقل تمایل به انتخاب بهتر است.
- دشمن عقل، هوای نفس که میل کمتر است.
- دوگانهٔ خداپرستی / هواپرستی
- ارزش انسان به همین انتخاب است هیچ خبری در عالم جز این نیست.
- عقل انتخاب بهتر و هوا انتخاب کمتر
- تقوا؛ مبارزه با نفس طبق دستور خدا
- مراقب کردن در انتخاب را متقین گویند.
- کسب معرفت با مبارزه با هوای نفس
- با برنامه خدا و با انگیزه الهی
- افزایش کمک خدا با افزایش میزان مبارزه با هوای نفس
8
جلسه هشتم:
- تعریف زندگی؛ مدیریت تمایلات
- انسان؛ دارای تمایلات متنوع
- دین؛ برنامه مدیریت تمایلات
- یاریرسانی عقل آسمانی(وحی) به عقل زمینی
- با دین مدیریت تمایلات نکنیم یعنی میدان دادن به هوای نفس
- حضرت عیسى (ع) فرمود: پرخورى نکنید، زیرا پرخورى، باعث پرخوابى میشود و هر کس زیاد بخوابد، نماز کم مىخواند و هر کس نماز کم بخواند از غافلان بشمار مىرود(مجموعۀ ورّام/1/47)
- راحتی در بیداری بینالطلوعین!
- حقیقت و اصلِ مبارزه با هوای نفس برای راحت طلبی انسان است
- اگر جامعه هواپرست شد ادارهٔ آن جامعه به دست هواپرستان میافتد
- مأموریت مدیران، معلمان و مربّیان یک جامعه
- ضرورت نماز اول وقت در مدیریت تمایلات برای متربّیان
- مبارزه با تکبّر، حسادت، غرور و عُجب برای مربّیان
- کسی که زیر بار هوای نفس خودش نرفته، زیر بار هوای نفس دیگران هم نمیرود.
- امام حسن عسکری(ع) فرمودند: فَأَمَّا مَنْ کَانَ مِنَ الْفُقَهَاءِ صَائِناً لِنَفْسِهِ، حَافِظاً لِدِینِهِ، مُخَالِفاً لِهَوَاهُ، مُطِیعاً لِأَمْرِ مَوْلَاهُ فَلِلْعَوَامِّ أَنْ یُقَلِّدُوه (وسائل الشیعه/27/131)
- جامعهای که از هوای نفس خود تبعیت کند، از هوای نفس زورگویان هم تبعیت میکند.
- مخالفت با هوای نفس، عامل اقتدار سیاسی
- ترویج فساد، مقدمه بردگی صهیونیستها
علامت های تربیت ممتاز ( 8 جلسه )
1
جلسه اول:
- علامت رشد فرهنگی یک جامعه؟
- یه جامعه خوب چه جامعهایست؟
- مؤلفههای یک تربیت ممتاز؟
- احساس آقایی، کرامت، عزتمندی و احساس استقلال و بنده نشدن
- بیکرامتی و بیعزتیِ مسیحیت
- پذیرش ذلّت، بردگی و ترس
- و همانا در هر امتی پیامبری فرستادیم که اعلام کند که خدا را بپرستید و از پرستش طاغوت بپرهیزید.(۳۶ نحل)
- فلسفه قیام کربلا همان فلسفه بعثت پیامبر است!
- حفظ کرامت انسانی، اولین مرحله از اصول مدیریتی
- سید حس نصرالله: ما کنار ولی فقیه آقای خودمان هستیم.
- پس هر که به طاغوت کفر ورزد و به خدا ایمان بیاورد، بی تردید به محکم ترین دستگیره که آن را گسستن نیست، چنگ زده است.(۲۵۶ بقره)
- حفظ عزّت پدر در خانه، عامل سعادت یک جامعه
- قمار، عبور از شایستگی به شانس
- علامه جوادی آملی: اجتناب از طاغوت خون میخواهد.
2
جلسه دوم:
- نخستین و برجستهترین نشانهٔ تربیت امام در فرد و جامعه، عزتمندی است؛ نه صرف مهربانی، سخاوت یا نظم…
- مغز و هستهٔ اصلی همهٔ فضیلتها، عزت است.
- ارزش واقعی تمام ارزشهای اخلاقی از عزت سرچشمه میگیرد.
- حفظ اسلام به حفظ عزت است.
- ضرورت عزتمندانه روضه خواندن
- زمانشناسی یعنی اینکه بفهمیم در این زمان و موقعیتی که هستیم، کدام تکلیف دارای اولویت است.
- مردم ایران و شاخص اولِ تربیت ممتاز در جنگ دوازده روزه
- رهبر انقلاب: ایران در مقابل چشم جهان، عزت جدیدی پیدا کرد.
- شبیهسازی عزت توسط ابلیس
- ماجرای فوقالعاده از دست شستن توسط امیرالمؤمنین علیهالسلام
- عزت را از احترام به پدر آغاز کنیم.
- مؤٖمن حق ندارد ذلت بپذیرد!
- ذلت بالاترینگناه یکفرد و جامعه
- ایران، عزتمندترین کشور جهان
- اجتناب از طاغوت؛ اعلام انزجار و ندای تبّری و فریاد برائت در برابر سرکشان فرومایه است.
- پیامبر(ص): «خدایا تو شاهد باش که من کافر به طاغوت هستم» (کَانَ یَقْرَأُ آیَةَ الْکُرْسِیِّ وَ یَقُولُ بِسْمِ اللَّهِ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَ کَفَرْتُ بِالطَّاغُوتِ؛ کافی/ج2/ص536)
3
جلسه سوم:
- اذکار، تاریخ، اعتقادات، آیات و روایات، حکایت از عزت میکند.
- اتحاد مقدس بر محورِ عزت ملّی
- استقلال، علامتِ دوم تربیتممتاز
- استقلال؛ تحت تأثیر دیگران نبودن
- اهمیت فرآیند رسیدن به عملصالح
- عصر ظهور، عصر اخلاص است.
- لشکر دشمن برای حمله به شما اجتماع کردهاند؛ که از آنها بترسید! اما این سخن، بر ایمان مؤمنان افزود. (آلعمران۱۷۳)
- دوست ما نیستید اگر مردم …
- فتنهٔ ولیجه برای مستقل بودن
- ضرورت استقلال رأی در امر تربیت
- مبنای تربیت بچههای حزبالله
- ایجاد فضای قدرت تحلیل متربّیان
- امام عسكرى(ع)فرمود: عبادت به روزه و نماز زياد نيست، بلكه عبادت، زياد فكر و انديشه كردن درباره كار و امر خداست.[بحارالانوار 78: 373]
- عَرَفْتُ آللّهَ سُبْحَانَهُ بِفَسْخِ العَزَائِمِ
- عزت ایرانی؛ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ
- مربّی سعی کند استخدام نشود!
- ابلیس عزت را شبیهسازی میکند!
- راهکارِ مستقلبودن؛ با شهدا بودن
4
جلسه چهارم:
- کدام علامت اولویتِ تربیت ممتاز؟
- عمل خوب؛ نظارت بیرونی نباشد.
- تقوا؛ خودکنترلی، خودمدیریتی
- نماز، مهمترین عامل تربیت درونی
- برداشتن کنترلها و نظارتها در مقطع دبیرستان
- با جوانان با تغافل برخورد کنیم.
- کم کردن کنترلها و تذکرات
- جانم به هیئتهای امامحسین(ع)
- هیئت امام حسین علیه السلام یعنی عزتمندی و مستقل بودن
- حفظ کرامت انسانی اصلِ اول مدیریت
- تربیتِ غیرمستقیم و مبتنی بر حیأ
- کنترل روضهها به عهدهٔ کیست؟
- تربیت مسئولانه، خروجی عزت و استقلال است.
- كُلُّكُمراعٍ و كُلُّكُممَسؤولٌ عَن رَعِيَّتِه
- به من چه و به تو چه، ماهیت تمدن غرب
- تغییر، تعمیق، کنشگر، شبکهسازی نصرت ولی خدا
5
جلسه پنجم:
- علامتهای تربیت ممتاز را نباید مطلق تلقی کرد.
- مربّی باید منعطف باشد.
- سختی مرز انعطاف با نفاق
- مَثَلُ المؤمنِ مَثَلُ السُّنبُلَةِ؛ مؤمن، مثل خوشه گندم است.
- المُؤمِنُ کَالجَبَلِ الرّاسِخِ لاتُحَرِّکُهُ العَواصِفُ (شرح الکافی: ج۹ ص۱۸۱)
مؤمن، چونان کوه استواری است که طوفانها او را تکان نمیدهد. - مربّی باید نگاهپهپادی داشتهباشد
- تشخیصِ تکلیف، اولیاء خدا را پیر کرده است.
- لَیسَ مِنّا مَن لَم یُحاسِب نَفسَهُ کُلَّ یَومٍ. فَإن عَمِلَ حَسَنًا إستَزادَ اللهَ، وَ إن عَمِلَ سَیِّئًا إستَغفَرَ اللهَ مِنهُ وَ تابَ إِلَیهِ؛
- انعطافپذیری دستگاه ولایت
- مشکل اصلی خوارج چه بود؟
- سفارشی در مورد خواستگاری
- دین صرفاً چندتا دستور نیست!!
- تغییر دستورات و تقدیرات الهی!
- حقیقت بندگی در پذیرش دستور جدید
- تغییراتالهی، طرحتربیتی خداست
- صراط مستقیم؛ عمل به دستور جدید
- مربّی؛
۱- تنوع رفتار
۲- قرار گرفتن در موقعیتهای مختلف
۳- پذیرش دستورات متنوع - أَنُلْزِمُكُمُوهَا وَأَنْتُمْ لَهَا كَارِهُونَ
آیا می توان شما را به پذیرش آن دلیل روشن در حالی که آن را خوش ندارید، وادار کنیم؟(۲۸ هود)
6
جلسه ششم:
- عذابِ آدم خوبها برای عدم غضب
- هیچ قومی را که ایمان به خدا و روز رستاخیز دارند نمییابی که با دشمنان خدا و رسولش دوستی کنند.(۲۲مجادله)
- ایستادگی بر سر یک نتیجه درست
- هنگامی که بر سوار بر کشتی شوند، خدا را با اخلاص میخوانند، امّا هنگامی که خدا آنان را به خشکی رساند و نجات داد، باز مشرک میشوند!(۶۵ عنکبوت)
- ثبات رأی، علامت تربیت ممتاز
- ثبات روحیه در بلا و خوشی
- بیثباتی روحیه، آفت مربیگری
- کسانی که ایمان آوردند، سپس کافر شدند، باز هم ایمان آوردند، و دیگربار کافر شدند، سپس بر کفر خود افزودند، خدا هرگز آنها را نخواهد بخشید، و آنها را به راه راست هدایت نخواهد کرد.(۱۳۷ نساء)
- آنها افراد بیثباتی هستند که نه سوی مؤمنان، و نه سوی کافران! و هر کس را خداوند گمراه کند، راهی برای او نخواهی یافت.(۱۴۳ نساء)
- تداوم عمل، محاسبهنفس میخواد
- طلبه نباید مذبذب باشد.
- ثبات عمل نه، بلکه ثبات رأی
- محبت به فرزندان ولی دختر بیشتر
- مدیریت محبت در هفت سال دوم
- ضرورت منعطف بودن و ثبات رأی در عصر ظهور
- مذبذببودن،خطری برای تشکیلات
- عدم مطیع بودن و محبت کردن؟!
7
جلسه هفتم:
- مروری اجمالی بر مباحث گذشته
- مرز خوشهٔگندم با استواری کوه؟
- پیامبر(ص) : أَللّهُمَّ لا تَکِلْنِى إِلى نَفْسِى طَرْفَةَ عَیْن أَبَداً، «خدایا مرا حتى به اندازه یک چشم بر هم زدن به خویشتن وامگذار»!
- کمک از خدا و اهل مراقبه بودن
- طرح رایج و کلان ابلیس:
۱- نگران از آینده
۲- اختلاف و عداوت؛ متهم کردن خود
۳- شخصیت قربانی - حسّ قربانی، آفتِ کار تشکیلاتی
- بلوغ تشکیلاتی، ضرورت الان ما
- خودپسندی،انکسار نفس میخواد
- قرائت ده مرتبه سوره قدر بعد از نماز عصر
- مربّی باید اهل وحدت، محبت و استغفار باشد.
- اهمیت بین الطلوعین روز جمعه
- راحتطلبی، ترفند هوای نفس
- مقابله با راحتطلبی نفس:
۱- خواب
۲- خوردن
۳- حرف زدن - عالم صاحب دل، تشخیص مرزها
8
جلسه هشتم:
- عزت، استقلال، انعطاف، ثبات رأی و مبارزه با هوای نفس
- خلقت انسان در بهترین وضعیت ولی قرار گرفتن در بدترین موقعیت
- حس عزتمندی از بهترین وضعیت
- دین مهمترین عامل عزتمندی
- احساس شفقت در روانشناسی
- احساسقربانی، آفتِ کار تشکیلاتی
- فریب بزرگِ تمدن غرب، ایجاد حس قربانی در زنان
- دوست داشتن خود از این جهت که در بهترین وضعیت است.
- استغفار برای آدمهای خودخواه!
- بعثت و کربلا؛ رسیدن به اوج عزت
- عقیدهٔ مربّی ولی ایمان مربّی
- امنیت، علامت پنجم تربیت ممتاز
- افزایش ایمان با علامتهای تربیت ممتاز
- بیثباتی مربّی در ضعف ایمان
- ایمان؛ عقیده را طوری بپذیریم که قلب به آرامش و سکینه برسد.
- قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَلَٰكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْإِيمَانُ فِي قُلُوبِكُمْ؛ بگو: ایمان نیاورده اید، بلکه بگویید: اسلام آورده ایم؛ زیرا هنوز ایمان در دل هایتان وارد نشده است.
- شجاعت، اثر اصلی و واقعی ایمان
- خوبی دیگران را فراموش نکنیم.