فصل چهارم دوره یعسوب
اوصــاف و مهــــارت
فصل چهارم از دوره تربیتی «مربی و متربی»، با تدریس استاد حمیدرضا خاندوزی، به صورت رایگان و در قالب ده ساعت آموزش کاربردی ارائه میشود. این دوره ویژهی والدین، طلاب، معلمان، فعالان فرهنگی و همهی علاقمندان به حوزهی تعلیم و تربیت طراحی شده است. در این فصل، مباحث عمیق و ضروری در زمینهی رابطهی تربیتی میان مربی و متربی (فراگیر) بررسی میشود. شرکتکنندگان با اصول و روشهای مؤثر در فرآیند تربیت، چالشهای رایج این عرصه و راهکارهای کاربردی برای تأثیرگذاری بهتر آشنا خواهند شد
مفصل بندی اوصاف مربی ( 5 جلسه )
1
جلسه اول:
- رشد مستمر و دائمی مربّی
- علّت تأخیر در امورات تربیتی ؟
- ما مسئول و محکوم به رشدیم.
- علّت اختلاف در امر تشکیلات؟!
- اقدام ما و تهدید نرمافزاری دشمن
- بیتعارف بگویم نیرویی که نمازش را اول وقت نمیخواند، خوب هم نمیجنگد.
- باید در تشکیلات حل شویم.
- با معنویت،محفلمان را گرم کنیم.
- حداکثری بودن، اوصاف اول منطق مربیگری
- وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاءِ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا(۷هود)
- إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَهَا لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا(۷کهف)
- بهترین مربّی شهر کیست؟!
- کم خواستن مشکل اصلی مربّی
- أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا؛ مصرف درست زیادخواهی انسان
- ذکر خوبیها، درمان حسادت
- اهمیت تأثیر دنیا بر ابدیّتسازی
2
جلسه دوم:
- حداکثری بودن، شرط اول مربّی
- ماه رمضان، آغاز سال بندگی
- عُجب رشد، مانع حرکت نشود.
- نمیشود اهل استغفار نبود.
- لذّتبردن از دین، شرطدوم مربّی
- اگر مربّی از دینداری کردن لذّت نبرد،قدرت تأثیرگذاری نخواهد داشت
- علت شرکت بدحجابها در روضه امام حسین علیه السلام ؟!
- ما مربّیان، دلیل دینگریزی!!
- لذّت بردن از ولایتمداری
- لذت زائر و نشاط او در زیارت
- شادابی و نشاط در زیارت امینالله
- حجاب ضروری و لازم است، اما لذت بخش هم هست!
- وَلَٰكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ وَ زَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَ كَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ(۷حجرات)
- کار تربیتی یعنی با عمل مربّی، دین زیبا و محبوب نشان داده شود.
- ذکر صلوات در رکوع و سجده
- مربّی، حسرت غیر دینداران چرا؟
3
جلسه سوم:
- استقلال روحی، شرط سوم مربّی
- معنای استقلال و استقلال روحی
- امام خمینی رحمهالله، نمونه یک انسان مستقل
- لحظهای مقاومت روحی نداریم!
- موفقیتِ اسلامی یا تمدنغربی؟
- به فروپاشی هویّتی رسیدم!!
- زندگی کردن با تحت تأثیر دیگران
- راه استقلال: وابستگی به خدا
- راه وابستگی به خدا: ابهام در قبولی عمل است.
- اهتمام به قبول شدن عمل صالح
امیرالمومنین علیه السلام: «کُونُوا بِقَبُولِ الْعَمَلِ أَشَدَّ اهْتِمَاماً بِالْعَمَل» (مجموعه ورام،ج1،ص64) - قحطی قبولی عمل است آقا !!
- استقلال روحی اصحاب کربلا
4
جلسه چهارم:
- حداکثری بودنِ مربّی برای دعوت حداکثری
- لذّتبردن مربّی از دینداری برای تأثیرگذاری
- استقلال روحی برای عدم تحتتأثیر قرارگرفتن
- استقلال فکری مربّی برای صاحب تشخیص بودن
- ترکِ فعل، بیتقوایی است و باعث عدم تشخیص میشود.
- راه افزایش قدرت تشخیص؛ عدم رفتار دفاعی، ترک خودخواهی و عدم توجیه اشتباهات
- رفتار دفاعی یعنی وابستگی فکری
- مربّی؛ قطع کردن وابستگی فکری از دیگران، منتظر نمانیم.
- روش تعاملِ مربّی با دیگران در رفتار:
خوشرویی
دلجویی
دَمخوربودن
متواضع
امنیتآفرین
درست حرف زدن - دو ویژگی کلیدی در ریشههای خوشرفتاری با دیگران:
خود را نبینیم(خودخواه نباشیم)
دیگران را ببینیم( دیگران را دوست داشته باشیم و بر خودمان ترجیح بدهیم) - ترجیح سعادت متربّی بر موفقیت خود
- مربّی؛ سوءظن به خود، حسنظن به دیگران داشته باش.
5
جلسه پنجم:
- اوصاف منطق مربیگری:
حداکثری بودنِ
لذّتبردن
استقلال روحی
استقلال فکری - روش تعاملِ مربّی با دیگران در رفتار:
خوشرویی
دلجویی
دَمخوربودن
متواضع
امنیتآفرین
درست حرف زدن - دو ویژگی کلیدی در ریشههای خوشرفتاری مربّی با دیگران:
خود را نبینیم
دیگران را ببینیم - نکات لازم برای تأثیرگذاری مربّی با رفتار:
به دیگران حق دادن
با حیا بودن
توقع نداشتن
سعه صدر و تحمل داشتن
متواضع بودن - خجالت کشیدن بد نیست!
- باحیا بودن عامل محبوبیت مربّی
- تبلیغ عمومی مقدمهٔ تبلیغ فردی
- ذائقهسازی پنج نفر بر پنجاه نفر در اردو برای مأموریت تشکیلات
- نکات گفتگوی مؤثر چهره به چهره:
از در موافق آغاز به گفتگو کردن
مخالفت را کم کم آغاز کردن
اکتفا به حداقل پذیرش توسط مخالف
سوار کردن بحث خودمان روی حرفهای او
اشکالات خود را پذیرفتن
جا انداختن معقول بودن سخن خود
بسته مهارتی متربی ( 5 جلسه )
1
جلسه اول:
- اهمیت کسبِ مهارتهای بندگی
- زندگی در دنیا، مهارت میخواهد.
- دینداری آسان با مهارتهای بندگی
- مهارت اول: مهارت توجه به غیب
- الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ….
- حواس، خیال، عقل و قلب
- توکّل؛ شرط ذهنی و شرط عملی
- علامه طباطبایی: توکّل و توسّل
- توجه به غیبِ سید حسن نصرالله
- وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ
- ریشهٔ بدحجابی در عدم مهارتِ توجه به غیبِ
- علتِ تکراری بودن نماز چیست؟
- سلب توجه به غیر، عامل کسبِ مهارت توجه به غیب
- موسیقی و بازی و فیلم چرا؟
- دنبال جذابیت نباشیم!!
- جذابیت دنیا، ضد مهارت دینداری
- کارکردهای دنیاییِ مهارتِ دینداری
- نماز شب و بیداریِ بینالطلوعین
2
جلسه دوم:
- بندگی خدا، مهارتهایی میخواهد!
- بیشترین بهرهوری از حداقلِ ایمان، با کسبِ مهارتهای بندگی
- قالَ الاِْمامُ الْعَسْكَرى(عليه السلام):
لَیسَتِ العِبادَةُ کَثرَةَ الصیّامِ وَ الصَّلوةِ وَ انَّما العِبادَةُ کَثرَةُ التَّفَکُّر فی أمر اللهِ
عبادت کردن به زیادی روزه و نماز نیست، بلکه (حقیقت) عبادت، زیاد در کار خدا اندیشیدن است.(تحف العقول، ص448) - سلب توجه به غیر، عامل کسبِ مهارت توجه به غیب
- زُيِّنَلِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَ الْبَنِينَ وَ الْقَنَاطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَ الْأَنْعَامِ وَ الْحَرْثِ ذَٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ (۱۴ آلعمران)
- داستانهایی از قدرتآفرینی علماء با توجه و اتصال به غیب
- فلسفه نماز؛ تمرین توجه به غیب
- علت قرآن نخواندن ما چیست؟
- علت عدم توجه به بیانات رهبری؟
- توجه به خویشتن؛ مهارت دوم
- توجه به نعمتها و علاقهها
- أعجَزُ النّاسِ مَن عَجَزَ عَنِ اكتِسابِ الإِخوانِ، وأعجَزُ مِنهُ مَن ضَيَّعَ مَن ظَفِرَ بِهِ مِنهُم[نهجالبلاغة:الحكمة12]
امام على عليه السلام: ناتوانترين مردم، كسى است كه از به دست آوردن برادران، ناتوان باشد و ناتوان تر از او، كسى است كه برادرى را كه به دست آورده است، از دست بدهد. - عادت کردیم با حادثهها توجهمان جلب بشود!!
- سلب توجه به دنیا، فلسفه قیام کربلا ؟!
3
جلسه سوم:
- آسانی بندگیخدا با کسبمهارتها
- توجه به آسمان با دائمالوضو بودن
- ضعیف شدن با مجذوب شدن و جلب توجه بیرونی
- حفظ کرامت و احترام خداوند به بندگانش در امر به نمار
- از لیوان آب بپرس که چرا خدا گفته در ماه رمضان تو را ننوشم؟!
- آزادی واقعی انسان در ماهرمضان!
- مهارت دوم: توجه به داشتهها و دارایی ها و علاقههای قلبی
- توجه به نداشتهها کار تمدنغرب
- مهارت توجه به نیمهٔ پُر لیوان
- فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
- وَهَلْ نُجَازِي إِلَّا الْكَفُورَ(۱۷ سبأ) آیا جز کفرانکننده را کیفر می دهیم؟
- شکر؛ شیرین، آسان و کلیدی
- انسان شاکر کسی است که به دنبال نعمتها میرود.
- دلیل هیئت رفتن: پاسخ به محبت امام حسین علیه السلام است.
- عامل تقویت شکر؛ بیتوجهی به داشتههای دیگران با توجه به نعمتهای خود
4
جلسه چهارم:
- مهارت سوم: نَه گفتن به خود
- هواپرستی به اسم آزادی
- مبارزه با راحتطلبی
- قدم اول؛ انجام کار شخصی
- روزه گرفتن میتواند آسان باشد!!
- پيامبر(ص): أعدى عَدوِّكَ نَفسُكَ الَّتي بَينَ جَنبَيكَ. «دشمن ترين دشمن تو، نفسى است كه ميان دو پهلويت قرار دارد»
- افزایش لذتبردن از دنیا با کسب مهارت نَه گفتن به خویش
- سختی کار ما کجاست ؟!
- قدرت نَه گفتن به خود بعد از افطار
- دستورات دینی، محدودیت نیست بلکه برای لذت بیشتر است.
- بهشت، پاداش کسانی که لذت بیشتری در دنیا بردند!
- لذت با گناه / لذت با خودداری
- نرسیدن حتی به لذت حداقلی
- بزرگی بیرونی / بزرگی درونی
- آیت الله بهجت(ره): تمام لذتها روحی است و آنچه از لذات که در عطر و یا از راه نساء، بهصورت حلال تکویناً مطلوب است، بیش از آن و به مراتب بالاتر، در نماز هست»
(در محضر بهجت، ج۲، ص۳۹۲)
5
جلسه پنجم:
- توجه به غیب در نبرد با باطل
- مروری کلی بر سه مهارتِ گذشته
- مهارت چهارم: هوشیاری و زیرکی
- مؤمن حسابگر مثل تاجر است.
- دنیا بهترین وسیله برای ابدیّت سازی است.
- هوشیاری در مقابل وسوسه ابلیس و هوای نفس
- هوشیاری ما در داشتههامون
- نقش نیّت در افزایش هوشیاری
- رجبعلی خیاط و بسته شدن آسمان
- شرط صدقِ انگیزه عمل
- یاد مرگ عامل افزایش هوشیاری
- مهارت پنجم: مدارا با خلق
- مؤمن اهل مدارا و محبّت و وصل کردن و انعطافپذیر و سهلگیر است.