فصل دوم دوره یعسوب
مبــارزه و صـبــر
فصل دوم دوره تربیتی "مربی و متربی" توسط موسسه یعسوب، یک فرصت آموزشی ویژه و کاملاً رایگان است که به صورت 16 جلسه دهساعته طراحی شده است. این دوره با هدف ارتقای مهارتهای تربیتی و ارائهی اصول کاربردی در زمینه پرورش و هدایت نسل جوان برگزار میشود. این دوره با تدریس حمیدرضا خاندوزی، بهصورت ویژه برای والدین، طلاب، معلمان، فعالان فرهنگی و تمام علاقمندان به حوزه تعلیم و تربیت طراحی شده است. شرکت در این دوره به همه علاقهمندان توصیه میشود تا با بهرهگیری از مباحث تخصصی و تجربی، گامی مؤثر در مسیر تربیت صحیح و اسلامی بردارند.
لذت مبارزه ( 8 جلسه )
جلسه اول
- نبود هدف، علت توقف در بندگی
- خستگی شهید دانشگر از سکون
- بی انگیزگی، نشانهٔ بی هدفی
- آشنایی با ویژگیهای هدفخوب
- هدف درست، لذت بخش، امیدآفرین و انرژیبخش است.
- اگر هدف را درست انتخاب نکنیم، زود خسته میشویم و نیاز به تفریح زیاد پیدا میکنیم.
- فرار، بدترین نوع انتخاب هدف
- هدف منفعلانه، در مسیر بندگی
- چند پیشنهاد برای انتخاب اهداف بینالمللی و منطقهای
- مهدویت، نمونهای از انتخابهدف
- جهانی اندیشیدن در انتخابهدف
- عادت ما به حداقلی اندیشیدن
جلسه دوم
- گروه اول: فقط فرار از خطرات
- گروه دوم: فقط در تفریح غافلانه
- گروه سوم: اهدافشان کوچک است
- دنیا بهترین وسیله، بدترین هدف
- پول و مقام لایق هدف نیستند.
- معنای رنج و سختی در دنیا؟
- آفریدن مرگ و زندگی برای بهترین
- هدفِ شورآفرین و لذت بخش
- هدفی که در دنیا به آن برسی، زود بیمزّه میشود.
- اهداف کم و حداقلی در فیلمها
- فرهنگ غرب، تحمیل شخصیتی پست به انسان
- امیرالمومنین(ع):لا مُروَّةَ لِمَن لا هِمَّةَ لَهُ (کسی که همت بلند ندارد، جوانمرد نیست)
جلسه سوم
- سخن گفتن از ضرورت بلند همتی
- امام علی(ع): خداشناسترين مردم، پر درخواستترين آنان
- شهید تهرانی مقدم: فقط انسانهای ضعیف به اندازه ی امکاناتشان کار میکنند.
- اهمیت هدف بلند، برای دین
- انسان برای لذت آفریده شده است
- آیتالله مصباح یزدی: عامل فعالیت انبیأ وصول به لذت است.
- لذت در نگاه اسلام و تمدن غرب
- نمونههایی از لذتبردن در بهشت
- دین، تنها مسیر لذتبردن بیشتر
- اولیاء خدا هم دنبال برترین لذتها
- لذتبیشتر در مدیریت لذتهای کم
- لذت بردن از خدا، قابل درک است.
- اهل حق بودن میتواند با عُجب همراه شود، مگر اینکه لذت ببری و بدهکار باشی
- خدا خلق کرده که لذت ببری
جلسه چهارم
- هدف خود را بلند تعریف کنیم.
- هدف؛ پرجاذبه و شورآفرین باشد.
- امام على عليه السلام: ناتوان ترين مردم، كسى است كه از به دست آوردن برادران، ناتوان باشد و ناتوان تر از او، كسى است كه برادرى را كه به دست آورده است، از دست بدهد.
- نفرتها و علاقهها شاخصی مهم
- آسانی سختیها در هدف بلند
- انقطاع از لذتهای کم، فلسفهرنج
- لذت و رنج دو بال، همراه با یکدیگر
- امام حسن عسگری علیه السلام فرمود: «ما مِن بلیّة الّا و فیها نعمةٌ تحیط بها». «هیچ بلایی نیست مگر این که خدای متعال در آن یک نعمتی قرار داده که آن نعمت، بلا را احاطه کرده است».(تحف العقول،ص 489)
- خدا انسان را آفرید که لذت ببرد.
- دینداری؛ تنها راه لذت بردن،
تمدن غرب؛ تنها راه لذت بردن - كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهُوَتَسْبِيحَهُ(۴۱نور)
- أمیرالمؤمنین(ع) میفرماید: «آدمهای متقی و مؤمن و دیندار، لذتشان از دنیا، بیشتر از لذت مترفین از دنیا است» (فَحَظُوا مِنَ الدُّنْیَا بِمَا حَظِیَ بِهِ الْمُتْرَفُونَ؛ نهجالبلاغه/ نامه27)منظوراز مترفین، آدمهای عیاش و پولداری هستند که پول خرج میکنند تا کِیف کنند!
- برای لذت بردن از دین، نباید به کم قانع باشیم.
- لذت دینداری و نابودی مکائد نفس
جلسه پنجم
- عامل دینگریزی جوانان؛ لذت نبردن قشر مذهبی از دین
- اسلام برای لذت بردن انسان طراحی شده، خدا انسان را برای لذت بردن آفریده
- پیشنهاد داشتنِ این غم و ترس
- لذت کم مانع لذت بیشتر
- پنهان بودنِ لذت فوقالعاده نماز
- تجربهٔ لذت در دستگاه سیدالشهدا
- امروزه لذت، تبدیل به مبنای به بردگی کشیده شدن انسانها شده.
- نزاع تمدنها در لذتطلبی
- دین طرحی برای مدیریت لذت کم و رسیدن به لذت برتر
- ابلیس دشمن لذت بردن انسان در دنیا و آخرت است.
- دو ویژگی برای لذت ممنوع؛
لذتکمتر، نباید مانع لذت برتر شود
لذتکمتر،نباید با آسیب همراه باشد. - لذت خوب نباید به دیگران صدمه بزند، همه اطرافیان را هم بهرهمند میکند، ممکن است دیرتر برسد، خیال رسیدن به لذت برتر هم لذت دارد، سختی کشیدن برای رسیدن به لذت برتر هم لذت دارد.
- مؤمن به ميل خانواده خود غذا مى خورد و منافق، خانوادهاش به ميل او چيز مى خورند.
جلسه ششم
- دین، وسیلهای برای بلند همّتها
- باید احساس نیاز به دین کرد.
- حیاتشناسی و دینشناسی
- به حداقلها قانع نباشیم، دین برای حداکثرها است.
- خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ
- خلقت انسان برای؛ عالیترین، پایدارترین و بیشترین لذت
- بررسی یک سؤال: خدا، چرا ما را آفرید؟ اگر ما خلق نمیشدیم، نیازی هم به این کارها نبود.
- پاسخ این سؤال را باید شهود کرد. فقط در صورتی که انسان لذت ببرد، به پاسخ این سؤال رسیده است.
- لذت، خواسته محوری انسان و دین برنامهای برای رسیدن به لذت
- لذتپایدار لزوماً لذت نقد نیست.
- از نظر علوم تجربی و روانشناسی فیزیولوژی، انسان از لذت نسیه بیشتر لذت میبرد.
- افزایش دوپامین در دوران رسیدن به پاداش
- پیوندِ لذت نقد به لذت نسیه
- فاطمه (س) را چگونه همسری یافتی؟ علی (ع) گفت: «نِعْمَ الْعَوْنِ عَلی طَاعَةِ اللهِ»؛ «یاری کننده ای نیک، در راه اطاعت خداوند».
جلسه هفتم
- هدف دین را لذت اعلام کنیم.
- تمدن غرب؛ امرزوه به بهانه لذت، دنیا را به گمراهی میبرند
- لذت بیشتر، فلسفه امتحانِ دنیا
- بیشترین، پایدارترین و عدم صدمه
- خدا و خلقت انسان و لذت با دین
- رفع سوء تفاهم از دین با کمک منطق لذت
- لذتپایدار لزوماً لذت نقد نیست.
- روایتی در نقد و نسیه بودن لذت
- لذت محبت به امام حسین(ع)
- لذتهای دنیا را دقیق تحلیل کنیم.
- آشنایی با لذتهای جسمی و روحی
- لذتهایعاطفی، از بالاترین لذتها
- محبت دنیوی نمیتواند به راحتی تبدیل به محبت شدید شود.
- هر کسی را خواستی دوست داشته باش، به شرطی که بتوان بیشترین علاقه را به او داشت.
- از بین رفتن عشق در تمدن غرب
جلسه هشتم
- اشتباهات موجود و تصورات غلط در مورد نسبت دینداری و لذّت
- برنامهٔ دین برای مدیریت لذّتهای کم و رسیدن به لذتهای بیشتر
- بهشت، پاداشی برای کسانی که در دنیا بیشتر لذّت بردند!
- لذّت فوقالعاده نماز با کنترل و مدیریت لذّتهای کم
- تبلیغ دینی که لذتبخش نیست، به تنفر میانجامد.
- به یکدلیل میخواهم دینداری کنم!
- سختی کشیدن در لذتهای دنیایی؛ لذت کارهای هنری، لذت مدیریت ، لذت از شغل و حرفه،لذتورزش و ..
- × برای لذت بیشتر باید تلاش کرد.
- لذت قرآن خواندن، لذت بردن از سحر، لذت بردن از کوهنوردی، لذت تربیت فرزندان و لذت مربیگری
- لذتطلبی در تضاد با راحتطلبی
- لذّت کم نخواه کلّ حرف دین
- برنامه دین برای حداکثر لذت بردن از لذتهای کم مثال: چگونه از غذا خوردن لذت بیشتری ببریم؟
- چگونه شیطان نمیگذارد که انسان لذت شکر را نبرد؟
- آشنایی با لذت شکر؛ پاداش شکر از صبر بالاتر است.
- خاطراتی از مرحوم آیت الله قاضی
- راه لذت برتر؛ از گناه دوری کنیم.
- چرا لذت کم گناه است؟!
صبر، تداوم حیات مربی ( 8 جلسه )
جلسه اول: وجود شتاب در سرشت انسان
- صبر اصل ضروری در کار تربیتی است.
- ایمان بدون صبر پابرجا نمیماند.
- انسان ذاتاً عجول آفریده شده، اما این عجله نیرویی برای حرکت به سوی خداست. کار صبر، مدیریت این عجله ذاتی و هدایت آن در مسیر درست است.
- صبر فردی و اجتماعی هر دو مهم هستند.
- صبر امروز به معنای «مقاومت» و استمرار در عمل است.
جلسه دوم: صبر، بیشترین دستور الهی در قرآن
- بیشترین دستور الهی در قرآن امر به صبر است.
- بیصبری اغلب با بهانهجویی و مقصر دانستن دیگران همراه است.
- معنای اصلی صبر: مدیریت راحتطلبی.
- کلید صبر، ایمان به وعده الهی است؛ اینکه خداوند نتیجه را تضمین میکند.
- ریشه بیصبری، خودخواهی است.
جلسه سوم: معنای صبر، مدیریت راحتطلبی
- صبر یعنی مدیریت راحتطلبی از طریق تنظیم زمان، مکان و چگونگی ارضای آن.
- دنیا ذاتاً جای رنج است (ناکامی، از دست دادن و محرومیت اختیاری). صبر، پاسخ حکیمانه به این رنج ذاتی است.
- پاداشهای بزرگ اخروی (مثل درجات عالی بهشت) نتیجه صبر ذکر شدهاند.
- مربی باید الگوی صبر و تجسم ایمان به وعدههای الهی باشد.
جلسه چهارم: صبر؛ شتاب، عجله و اشتیاق
- عجله ذاتی اگر در مسیر صحیح (اشتیاق به خدا) هدایت شود، مثبت است. صبر عجله را مهار و هدایت میکند.
- انسان بیشتر از طریق حس (الگو دیدن) تربیت میشود تا عقل. مربی باید خود، مظهر عملی صبر باشد.
- سختترین نوع صبر، “داشتن اما استفاده نکردن” از یک محبوب است.
جلسه پنجم: مربی و جاسازی مفاهیم دینی
- وظیفه اصلی مربی تزکیه (شکوفاسازی استعدادهای درونی) است، نه صرفاً تعلیم.
- انسان میان گرایشهای سطحی (راحتطلبی) و گرایشهای عمیق (معنویت) در حال انتخاب است.
- کار مربی کنترل گرایشهای سطحی و تقویت گرایشهای عمیق از طریق صبر است.
- صبر واقعی، صبر برای آخرت است و نه صبر موقت برای نتیجه دنیوی.
جلسه ششم: ضرورت دو مهارت برای مربی
- دو مهارت عملی برای تقویت صبر و مبارزه با راحتطلبی:
- مدیریت خواب: قلیلخوابی (حداکثر ۶ ساعت ناپیوسته) و اهتمام به نماز شب به عنوان مرکب سلوک.
- مدیریت غذا: چشیدن گرسنگی و پرهیز از سیری دائمی.
- نزاع اصلی تمدنها، نزاع بین اراده سطحی (راحتطلبی) و اراده عمیق (صبوری) است.
- صبر اجتماعی نیاز به رهبری (ولایت) دارد و محک ولایتمداری، صبر در برابر دستورات و تصمیمات رهبری است.
جلسه هشتم: جایگاه صبر بین فضائل اخلاقی
- صبر زیربنای همه فضایل اخلاقی است و احسن عمل، همان صبر است.
- راهکارهای ایجاد صبر:
- مدیریت راحتطلبی.
- تنظیم و جهتدهی به محبتها.
- افزایش بصیرت و دانایی.
- تقویت ایمان و توکل.
- کار مربی تربیت متربی صبور و حقمدار و ایجاد اجتماع صبور (هیئت، خانواده) است.
- مهمترین عامل صبر، ولایتمداری است، زیرا نظام ولایت، شبکهای حمایتی برای استقامت ایجاد میکند. بدون صبر، سایر اعمال دینی ارزش خود را از دست میدهند.
جلسه هشتم:
کارکردهای اجتماعی ولایت:
۱. بهبود اخلاق اجتماعی از طریق محبت اولیای خدا (نمونه: اربعین)
۲. مشارکت واقعی مردم در تعیین سرنوشت خود
۳. اعطای قدرت و قوت به جامعه (قدرتی سالم و خودجوش، نه مبتنی بر ظلم).
لزوم تبیین آثار عملی و دنیوی ولایت برای جذب دلها.